x x
x x

Rozstrzyganie na korzyść podatnika - w sądach ostatnia nadzieja. Komentuje prof. Adam Mariański

Choć Trybunał Konstytucyjny srogo upomniał organy podatkowe i sądy administracyjne, zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika nadal rzadko stosują – stwierdził prof. Adam Mariański, Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych na łamach dziennika Rzeczpospolita.



„Powodem powstania tego tekstu jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2017 r.(SK 48/15), dotyczące co prawda podatku od nieruchomości, ale stanowi bardzo mocny przekaz o roli sądów administracyjnych, która nie jest realizowana. Szczególnie istotne są wywody dotyczące braku stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario)” – napisał prof. Adam Mariański.

„Wyrok TK, jak i sama zasada, są tylko pretekstem, aby przypomnieć o roli sądów administracyjnych, które mają przede wszystkim kontrolować działania organów administracji. W zakresie prawa podatkowego winny ściśle przestrzegać nienaruszalności konstytucyjnych granic opodatkowania, a także przestrzegania prawa podatników. Czy taką rolę dzisiaj spełniają?” – pyta prof. Adam Mariański w artykule.

„Prawo podatkowe winno charakteryzować się szczególnie wysokim poziomem legislacji. Wszystkie unormowania winny być tak sformułowane, aby podatnik miał możliwość łatwego ustalenia ich znaczenia. Przepisy powinny być na tyle precyzyjne, aby zapewniona była ich jednolita wykładnia i stosowanie. Ze względu na stan polskiego prawa podatkowego oraz praktykę jego stosowania przez organy podatkowe szczególnie istotnego znaczenia nabiera przestrzeganie zasady in dubio pro tributario w trakcie rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego bądź prawnego” – stwierdził prof. Adam Mariański.

Przewodniczący KRDP zauważył, że „Każda danina publiczna jako opozycja do praw i wolności obywatelskich musi mieć ograniczony charakter w takim stopniu, by nie zniweczyć tych praw i swobód. Tym samym w żadnym wypadku istnienie bądź brak obowiązku podatkowego nie może wynikać z interpretowania przepisów w sposób rozszerzający. Dlatego też, zachowując wymogi zakazu rozszerzania zakresu podmiotowo-przedmiotowego opodatkowania, interpretator musi uwzględnić w procesie wykładni zasadę in dubio pro tributario”.

„Konstytucja RP oraz przepisy ustrojowe wyznaczają istotną rolę sądom administracyjnym. Winny one wskazywać organom administracji publicznej, w jaki sposób należy dokonywać wykładni przepisów prawa podatkowego, zwłaszcza z zachowaniem zasad konstytucyjnych. W tym zakresie szczególnie istotna jest zasada rozstrzygania wątpliwości.

Zasada ta jest quasi-logiczną konsekwencją zasad konstytucyjnych: demokratycznego państwa prawa, ustawowej regulacji opodatkowania, ale także wolności gospodarczej oraz ochrony własności. Realizuje ona podstawowe standardy demokratycznego państwa prawa” – stwierdził prof. Adam Mariański.

Podkreślił, że w zapadających rozstrzygnięciach sądów administracyjnych nie zawsze znajdziemy bezpośrednie odwołanie się do zasady rozstrzygania wątpliwości. Bardzo często w uzasadnieniu orzeczeń sądowych, mimo wskazania przez stronę postępowania na obowiązek zastosowania in dubio pro tributario, nie znajdziemy jakiegokolwiek odniesienia do tej zasady. „Nie byłoby poprawne negowanie tej zasady, dlatego też sądy administracyjne podejmują rozstrzygnięcia interpretacyjne przy całkowitym jej zignorowaniu. Dzieje się tak nawet, jeśli strona wprost podnosi zarzut naruszenia tej zasady” – podkreślił Przewodniczący KRDP.

W artykule prof. Adam Mariański powołał się na statystyki.

„W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych znajduje się prawie 131 tys. orzeczeń NSA z lat 2005–2013. Wśród nich znaleźć można 607, w których odniesiono się do tej zasady. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia zasady w 540 skargach kasacyjnych. Jednak w 106 orzeczeniach, mimo powołania się przez stronę na zarzut niezastosowania zasady, sąd nie odniósł się nawet w jednym zdaniu, czy do takiego naruszenia doszło. Z kolei na 434 sprawy, w których sąd rozważał naruszenie zasady, jedynie w dwóch się tego dopatrzył. W 67 sprawach NSA sam uwzględnił obowiązek stosowania zasady, mimo braku takiego zarzutu w skardze” – argumentuje prof. Adam Mariański.

„Potraktujmy kolejny wyrok TK jako ostateczne wezwanie do zmiany destruktywnego orzekania. Miejmy nadzieję, iż sędziowie sięgną po konstytucyjne zasady określone w art. 84 i art. 217 konstytucji. Jest to istotne zwłaszcza wobec rosnącego fiskalizmu państwa i tworzonych przez niego przepisów. Tylko sądy administracyjne mogą stanowić ostatni bastion obrony i stać się jedyną, rzeczywistą nadzieją dla podatników” – apeluje prof. Adam Mariański, Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych, partner w Mariański Group i wykładowca Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.

Zapraszamy do lektury całego tekstu:

http://www.rp.pl/Opinie/303309981-Rozstrzyganie-na-korzysc-podatnika---w-sadach-ostatnia-nadzieja.html

Oprac. Wiesława Moczydłowska, Rzecznik Prasowy Krajowej Rady Doradców Podatkowych.

Kalendarium

październik 2018
pn wt śr czw pt so nd
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
akcja
akcja
akcja
akcja
akcja
akcja
akcja

Kontakt

tel.: (22 578-50-00)
KIDP (centrala)

ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. nr 3/310
02-362 Warszawa
e-mail: biuro@kidp.pl

tel.: (22) 578-50-00,01,02
fax: (22) 578-50-09

x x x
x